Iznad pitome banatske ravnice, na jugoistočnom obodu Vojvodine, u južnom Banatu, uzdižu se Vršačke planine - jedinstven prirodni fenomen i omiljeno izletište svih koji traže lako dostupan, ali sadržajan boravak u prirodi. U neposrednoj blizini Vršca, ovaj planinski masiv predstavlja pravu retkost: kombinaciju niskih planina, gustih šuma, vinograda i vidikovaca sa kojih se pruža pogled na kilometre ravnice.
Izvanredne prirodne odlike
Vršačke planine prostiru se u dužini od oko 19 kilometara, u pravcu istok-zapad, uz samu granicu sa Rumunijom. Iako po visini ne spadaju u velike planinske sisteme, njihov značaj je izuzetan - kako prirodni, tako i turistički. Najviša tačka je Gudurički vrh, sa 641 metrom nadmorske visine, što ga čini najvišim vrhom u Vojvodini. Upravo ta činjenica daje ovom području posebnu vrednost, jer predstavlja najviši domet ravničarskog dela Srbije. Planine su izgrađene od starih stena, a njihov reljef karakterišu zaobljeni vrhovi, blage padine, ali i oštri usponi do vrhova i duboke šume. Takav teren čini ih idealnim za rekreativno planinarenje.
Mreža staza i pristupačnost
Jedna od glavnih prednosti Vršačkih planina jeste razvijena mreža obeleženih planinarskih staza. One su različitih dužina i težina, što omogućava da u planini uživaju i svi - i oni sa dobrom kondicijom i formom, ali i početnici. Najpopularnije rute povezuju podnožje sa Vršačkom kulom, starim utvrđenjem iz 15. veka koje predstavlja simbol grada. Ova staza je kratka, ali dovoljno atraktivna da pruži pravi osećaj planinarskog uspona. Za one koji žele dužu šetnju, tu su staze koje vode ka Lisičjoj glavi (590 metara nadmnorske visine), ali i dalje, ka Guduričkom vrhu, prolazeći kroz šume, proplanke i vidikovce. Ukupna dužina ovih ruta može biti i više desetina kilometara, u zavisnosti od izbora putanje. Pristup planini je jednostavan - asfaltni putevi vode do više polaznih tačaka, a blizina grada omogućava da se izlet organizuje i bez dužeg planiranja.
Klima i biodiverzitet
Zahvaljujući specifičnom položaju, Vršačke planine imaju nešto svežiju klimu u odnosu na okolnu ravnicu. Leta su prijatnija, sa više hlada, dok su zime blaže nego u višim planinskim predelima. Ovo područje odlikuje i bogat biljni i životinjski svet. Šume hrasta, bukve i lipe dom su brojnim vrstama ptica i sitnih životinja, a tokom proleća i leta planina je prekrivena raznovrsnim biljem i cvećem. Zbog svoje vrednosti, deo Vršačkih planina zaštićen je kao prirodno dobro, što dodatno doprinosi očuvanju njihove autentičnosti.
Turistički potencijal - planine za celu godinu
Pored planinarenja, Vršačke planine nude i brojne druge aktivnosti. Biciklističke staze, orijentiring, trčanje u prirodi i fotografija samo su neke od mogućnosti. Posebnu dimenziju daju vinogradi koji okružuju planinu, po kojima je Vršac poznat. Kombinacija aktivnog boravka u prirodi i gastronomskog užitka čini ovu destinaciju atraktivnom za širi krug posetilaca. Vršačke planine su dostupne tokom cele godine. Proleće i jesen su najpopularniji periodi zbog prijatnih temperatura, dok leto privlači ljubitelje hlada i svežine. Zimi, ukoliko ima snega, planina dobija potpuno novi izgled i nudi mirnije uslove za šetnju.
Kada se završi pešačka tura, red je da se negde nadoknadi izgubljena energija. Svako će vam reći da je restoran “Dinar“, ili picerija “Masters“ mesto gde se dobro jede. I jeste tako, međutim, postoji i jedno skriveno mesto, na izlazu iz Vršca ka Gudurici gde se može probati najbolji roštilj u južnom Banatu - a to je porodični restoran “KiM“.
Vršačke planine - jedinstvena kombinacija prirodne lepote, pristupačnosti i rekreativnog potencijala. Sa najvišim vrhom Vojvodine, dobro uređenim stazama i blizinom urbanih centara, one su idealno mesto za sve koji žele da naprave prvi korak u svet planinarenja - ili da mu se iznova vrate. U vremenu kada se sve više govori o značaju boravka u prirodi, one nude jednostavan odgovor: dovoljno je krenuti. Sve ostalo nalazi se već na prvom usponu.
Petar Andrejić
Nekadašnje ostrvo u Panonskom moru
Vršačke planine predstavljaju jedinstven geološki fenomen u ravničarskoj Vojvodina. NJihovu osnovu čine veoma stare metamorfne i magmatske stene - gnajs, škriljci i graniti, nastali pre više stotina miliona godina u dubinama Zemljine kore. Tokom neogena, prostor današnje Panonske nizije bio je prekriven vodama (Panonsko more), a Vršačke planine su tada predstavljale ostrvo koje se izdizalo iznad njegove površine. Zbog toga se jasno izdvajaju iz ravnice, kao stenoviti ostatak nekadašnjeg arhipelaga. Po povlačenju mora, oko planina su se taložili les, pesak i glina, stvarajući plodnu banatsku ravnicu, dok su same planine zadržale svoju čvrstu, stenovitu strukturu.